Hafta sonu Antalya’daydım.
Tekstil Sanayii Ä°ÅŸverenleri Sendikası’nın düzenlediÄŸi toplantıda TIME Dergisi editörü, Washington Post köşe yazarı ve CNN Televizyonu sunucusu Fareed Zakaria’yı dinledim.
Hintli-Müslüman bir ailenin oğlu. Babası politikacı, annesi ise gazeteci olan Zakaria, Yale ve Harvard mezunu.
Dünya kamuoyunun ve politikacılarının dikkatle izledikleri, yorumlarına önem verdikleri bir kişi olduğu kuşkusuz. Ancak bölgedeki gelişmeleri analiz ederken görüşlerini fazla iyimser buldum.
İyimserliğin her zaman yararlı olduğu görüşündeyim. Ne var ki bunun da bir sınırı olduğunu düşünüyorum.
Yirmi yıl öncesini dikkate aldığımızda gerek dünyada gerekse OrtadoÄŸu ve Kuzey Afrika’da deÄŸiÅŸimin olumlu bir çizgide süregittiÄŸinin altını çizen Fareed Zakaria, bunu üç nedene baÄŸlıyor.
Birincisi, politik açıdan 80 ya da 90’lı yıllardaki gibi Asya’da, Irak’ta ve Kongo’da milyonlarca kiÅŸinin öldüğü savaÅŸlar artık yok.
İkincisi, ekonomik küreselleşmenin yoğunlaşması ve dünyadaki enflasyonun düşüşü, ülkelerin büyüme oranlarının artmasını da beraberinde getirdi. Yaşam standartlarını yükseltti.
Üçüncüsü ise teknolojideki yeniliklerin bir sonucu olarak telefonun yaygın bir biçimde kullanılması, internet ve sosyal ağların kurulması, dünyadaki iletişimin yaygınlaşmasını sağladı.
ARAP BAHARI DA BUNLARDAN ETKÄ°LENDÄ°
Birçok sorun, risk ya da belirsizlik içinde bu geliÅŸmeleri küçümsememek gerektiÄŸinin altını çizen Fareed Zakaria, Arap Baharı’nı da bu açıdan yorumluyor.
“Politik, ekonomik ya da teknolojik deÄŸiÅŸimi yapamayan Arap ülkelerinin yöneticileri ÅŸimdi tek tek iktidardan uzaklaÅŸtırılıyor” saptamasını yaparak, bunun hiçbir ÅŸeyin deÄŸiÅŸmeyeceÄŸine inandırılan bölge halkı tarafından gerçekleÅŸtirildiÄŸinin altını çiziyor.
Bin yılı aşkın süre çeşitli ulusların yönetimi altına girmiş ve bir türlü bağımsızlık kazanamamış bu bölgenin şimdi kendini idare edecek duruma geldiğini belirterek, İslamcı da olsa ileride yönetim yanlışlıkları yapacak iktidarların görevlerini başkalarına devredeceklerini düşünüyor.
Tüm bu yorumların fazla iyimserlik içerdiğini düşünüyorum.
Ancak Daron AcemoÄŸlu’nun ülke ya da bölgeleri analiz ederken 400 yıldan daha fazla bir zaman dilimine gereksinim olduÄŸu ÅŸeklindeki yaklaşımını dikkate alırsam “belki” diyorum, “Arap Baharı sonunda Fareed Zakaria’nın beklediÄŸi çizgiye oturabilir”.
***
Yeni banka kurma izinleri
BDDK sonunda yıllardır sürdürdüğü suskunluÄŸunu bozdu. Lübnan kökenli Bank Audi’ye Türkiye’de banka kurma izni verdi.
Bunun bir politika değişikliği mi yoksa bireysel bir işlem mi olduğunu tam anlayamadım.
Anladığım nokta, bundan sonra banka almak ya da kurmak için sırada bekleyenlerin umutlarının arttığı.
Kişisel olarak yeni banka kurulmasına karşıyım. Mevcut bankaların satın alınması ya da birleşmesi yoluyla sistemin daha etkin çalışacağı görüşündeyim.
Karar tabii ki hükümetin.
Umarım sırada bekleyen ya da yeniden gelecek talepler objektif kıstaslara göre deÄŸerlendirilir. Bankacılık sektörü de 80’li ya da 90’lı yıllardaki gibi politik kararlarla banka lisansı dağıtılması gibi durumlarla tekrar karşılaÅŸmaz.